Yeni Parti'nin kuruluşu Lozan'ın 103. yıl dönümüne denk geldi

Yeni Parti'nin resmî kuruluş başvurusunun 24 Temmuz 2026'ya denk gelmesi, kuruluşun ilk günlerinde en çok konuşulan ayrıntılardan biri oldu. Aynı tarih, Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasının 103. yıl dönümü.

Dilekçe İçişleri Bakanlığı'na verildi

Siyasi partiler Türkiye'de, kuruluş bildirisi ve eklerinin İçişleri Bakanlığı'na verilmesiyle tüzel kişilik kazanır. Yeni Parti'nin kuruluş dilekçesi de parti heyetince İçişleri Bakanlığı'na teslim edildi ve süreç aynı gün resmiyet kazandı. Böylece 91 milletvekilinin katılımıyla kurulan partinin genel başkanlığına Özgür Özel oy birliğiyle getirildi; 80 kişilik Parti Meclisi ile 15 kişilik Yüksek Disiplin Kurulu da aynı işlemle oluştu. Ayrıntılar için: Yeni Parti kuruldu.

Tarihin sembolik okuması

Lozan Barış Antlaşması 1923'te imzalanmış, 24 Temmuz o günden bu yana antlaşmanın yıl dönümü olarak anılmıştı. Kuruluş başvurusunun bu tarihe denk getirilmesi, siyasi gözlemcilerce partinin Cumhuriyet değerlerine yaptığı vurgunun bir işareti olarak yorumlandı. Partinin kamuoyuyla paylaştığı künyede sosyal demokrasi, Kemalizm ve ilericilik ideolojik referanslar arasında sayılıyor; parti rengi olarak da kırmızı belirtiliyor.

Partinin kamuoyuyla paylaştığı sloganlar arasında "Yeni bir başlangıç!" ve "Özgür Türkiye, özgür gelecek" yer alıyor; parti, uluslararası düzeyde Sosyalist Enternasyonal'e bağlı olduğunu bildiriyor.

Kuruluşa giden hafta

Süreç 24 Temmuz'dan önce başlamıştı. Özgür Özel, 21 Temmuz'da CHP'deki son grup toplantısında yeni partiyi duyurmuş ve süreci "vakti gelmiş bir vedanın hüznü" sözleriyle tanımlamıştı. 22 Temmuz'da seçilmiş kurullar bir araya gelerek kurucular kurulu, tüzük ve program çalışmalarını sonuçlandırdı. Bu dönemin arka planında, mahkemenin CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'nı mutlak butlanla geçersiz sayması sonucu Özel'in genel başkanlığının 21 Mayıs'ta sona ermesi vardı. Sürecin tamamı kronoloji sayfasında tarih sırasıyla izlenebiliyor.

Kuruluşun ardından

Kuruluşu izleyen günlerde parti hızlı bir kurumsallaşma takvimi izledi. 25 Temmuz'da 91 milletvekiliyle TBMM kayıtlarına girerek ana muhalefet konumuna yerleşti ve aynı gün tüzüğü ile 41 sayfalık programını yayımladı. 26 Temmuz'da kurumsal kimliğini tanıttı, Merkez Yönetim Kurulu'nu belirledi ve 81 ilde teşkilatlanmaya başladı. 27 Temmuz'da partinin paylaştığı listelere göre CHP'den geçen belediye başkanı sayısı 44'e, istifa eden eski milletvekili sayısı ise 264'e ulaşmıştı. Aynı gün Özgür Özel, kuruluş sonrası ilk kapsamlı televizyon değerlendirmesini yapmak üzere Halk TV'de canlı yayına çıktı.

Kaydın tamamlanması

İçişleri Bakanlığı'na yapılan başvurunun ardından sürecin ikinci ayağı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndaki sicil kaydıydı. Özel'in 29 Temmuz'da aktardığına göre Başsavcılık, parti adını ve genel başkanlık görevini sicile işleyerek kurumun internet sitesinde yayımladı. Bu kayıt tamamlandığı için partinin üye kabulünün ve bağış kabulünün önünde engel kalmadı; e-Devlet üzerinden üyelik başvurusu alınmaya başlandı.